Đi chậm ôm làn trái
Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ được Quốc hội thông qua vào năm 2024, phương tiện tham gia giao thông di chuyển với tốc độ thấp hơn phải đi về bên phải theo chiều đi của mình, nhường bên trái cho xe cần vượt.
Nhưng trên thực tế, nhiều tài xế vẫn có thói quen đi chậm bám làn trái trên cao tốc, dàn hàng ngang với xe ở làn bên cạnh, không chịu nhường đường cho xe phía sau chạy nhanh hơn dù đã nhận tín hiệu xi-nhan, bóp còi hay nháy đèn pha. Họ mang một niềm tin rằng xe đang di chuyển ở dải tốc độ cho phép thì không cần nhường xe phía sau, trừ khi đó là các loại xe ưu tiên.

Chiếc ô tô con màu xám đi chậm bám làn trái khiến xe phía sau không thể vượt lên dù phía trước thông thoáng (Ảnh: Hồ Ka).
Đây được coi là một trong những thói xấu phổ biến trên cao tốc. Cách xử lý đúng trong trường hợp này là chỉ sử dụng làn trái khi cần vượt hoặc đi nhanh. Sau khi vượt xong và làn bên phải thông thoáng, hãy nhanh chóng trả lại làn trái để tạo ra một “hành lang” chạy nhanh khi cần.
Ở các quốc gia có hạ tầng cao tốc phát triển, tài xế cũng được phổ biến quy tắc này để đảm bảo luôn có một “làn ưu tiên” dành cho xe di chuyển tốc độ cao hoặc để vượt.
Vũ Ngọc Bách, sống tại TPHCM, cho biết: “Nhường làn trái cho xe cần vượt hoặc xe chạy nhanh hơn là cách tham gia giao thông văn minh. Tiếc là nhiều tài xế chưa nắm được điều này”.
Điền vào chỗ trống
Thói quen lái xe điền vào chỗ trống trên cao tốc cũng là một vấn đề nhức nhối. Thói quen này vốn hình thành từ tư duy điều khiển xe máy trong đô thị, thường tìm mọi kẽ hở để vượt lên trong điều kiện đường phố ùn tắc. Tuy nhiên, khi áp dụng trên đường cao tốc với tốc độ tối đa 80-120km/h, thói quen này trở nên đặc biệt nguy hiểm.
Nhiều tài xế lầm tưởng rằng khoảng trống được các tài xế duy trì trên cao tốc là khoảng trống vô ích, nên “điền” vào cũng chẳng sao. Nhưng đây là “khoảng cách an toàn” để tài xế kịp phản ứng trước tình huống khẩn cấp. Điều này đã được nêu rõ trong Thông tư 38/2024/TT-BGTVT có hiệu lực từ ngày 1/1/2025.

Thói quen lái xe “điền vào chỗ trống” đặc biệt nguy hiểm trên cao tốc (Ảnh: Ngọc Tân).
Trong điều kiện mặt đường khô ráo, không có sương mù, mặt đường không trơn trượt, địa hình bằng phẳng, đường thẳng, tầm nhìn bảo đảm, khoảng cách an toàn ứng với mỗi tốc độ được quy định như sau: xe chạy tốc độ 60km/h, khoảng cách an toàn tối thiểu 35m; xe chạy tốc độ 60-80km/h, khoảng cách an toàn tối thiểu 55m; xe chạy tốc độ 80-100km/h, khoảng cách an toàn tối thiểu 70m; xe chạy tốc độ 100-120km/h, khoảng cách an toàn tối thiểu 100m.
Việc bị một xe khác chen ngang, buộc tài xế phía sau phải phanh gấp, có thể tạo hiệu ứng ùn tắc “ma” (hay còn gọi là hiệu ứng gợn sóng) lan truyền về phía sau, dù không có tai nạn hay sự cố vật lý nào.
Mới đây, Bộ Công an đã đề xuất bổ sung xử phạt hành vi “chuyển làn đường không bảo đảm khoảng cách an toàn với xe phía trước, xe phía sau, xe hai bên”. Nếu được thực thi, tài xế mắc lỗi này sẽ bị xử phạt 600.000-800.000 đồng đối với đường nội đô và tăng lên 4-6 triệu đồng đối với đường cao tốc.
Không bắt kịp tốc độ khi nhập làn
Hành vi không bắt kịp tốc độ khi nhập làn phổ biến với những tài xế lái yếu, có tâm lý sợ khi lái xe với tốc độ nhanh. Ở mỗi nút giao hay lối ra trạm dừng nghỉ trên đường cao tốc luôn có làn tăng tốc (acceleration lane) để người lái đạp ga, đưa xe bắt kịp dải tốc độ tương đương với dòng xe đang lưu thông.
Tuy nhiên, nhiều tài xế vẫn giữ thói quen “rụt rè” như khi đi từ ngõ nhỏ ra đường lớn. Ví dụ như bò từ từ, thậm chí dừng hẳn ở cuối làn tăng tốc để chờ vắng hẳn mới nhập làn. Trên đường cao tốc, đi chậm hơn dòng phương tiện có thể gây họa cho chính mình và người khác.

Ở mỗi nút giao hay ra khỏi trạm dừng nghỉ trên cao tốc luôn có làn tăng tốc để người lái đạp ga, đưa xe bắt kịp dải tốc độ tương đương với dòng xe đang lưu thông (Ảnh: NLExpress)
Không chịu nhường xe nhập làn
Không phải tất cả hành vi “không bắt kịp tốc độ khi nhập làn” đều xấu, mà một phần đến từ việc nhiều tài xế không chịu nhường xe nhập làn từ đường nhánh. Đây cũng là một thói quen xấu phổ biến, thể hiện tư duy giao thông thiếu văn minh.
Nhiều tài xế khi thấy phương tiện khác đang nhập làn vẫn cố vượt lên và coi hành động nhường đường là một sự thua thiệt.
Trên đường cao tốc, tài xế nên chủ động quan sát từ xa khi đi qua các nút giao, lối ra trạm dừng nghỉ. Nếu thấy xe từ làn tăng tốc chuẩn bị nhập vào và làn bên trái thông thoáng, tài xế cần chủ động chuyển làn, hoặc giảm nhẹ ga để tạo khoảng trống cho xe nhập làn tự tin bắt kịp tốc độ và nhập làn.
Ô tô xe máy | Thông tin thị trường oto xe máy, giá mua bán xe